Í bókinni Gæfuspor – Gildin í lífinu segir höfundur frá því hvernig börn læra og hvert hlutverk okkar sem sjáum um uppeldi og menntun barna er. Hann talar um að uppalendur og kennarar barnsins séu föruneyti sem eigi að rækja starf sitt af alúð. Hann segir m.a: “Í bernskunni eru lögð drög að fullorðinsárum og barn þarf gott veganesti og föruneyti. Farsælt föruneyti leitast við að hjálpa börnum að verða gott fólk sem sofnar ekki undan sefjun umhverfisins. Verkefnið er að byggja innri varnir með börnum framtíðarinnar til að vinna giftusamlega úr áhrifum frá umhverfinu” (Gunnar Hersveinn, Gæfuspor – Gildin í lífinu).
Með þessi orð að leiðarljósi ásamt þeim kenningum sem við byggjum leikskólanámið á og kemur fram í námskrá skólans teljum við að verkefnið okkar Rósemd og umhyggja muni gagnast börnunum í nútíð og framtíð.

TILGANGUR VERKEFNISINS

Þróunarverkefninu Rósemd og umhyggja er ætlað að efla lífsleikni og alhliða heilsu barnanna. Markmiðið er að leggja áherslu á rósemd og umhyggju með því að innleiða slökun og markvissa snertingu inn í daglegt líf í leikskólanum. Lögð er áhersla á að starfsfólk tileinki sér fagleg vinnubrögð sem leggja áherslu á ró og umhyggju. Í leikskóla eru kennarar sem sterkar og faglegar fyrirmyndir uppistaðan í mótun einstaklingsins.
Í fyrstu verður unnið með hópa í svokölluðum kyrrðarstundum eftir hádegisverð með það að leiðarljósi að börnin verði leiknari í því að finna sitt eigið jafnvægi. Á síðari stigum verður lögð áhersla á að verkefnið flæði í gegnum allt starf skólans þar sem kennarar nota aðferðir sem byggja á rósemd og umhyggju í skipulögðu starfi jafnt sem daglegu lífi. Það læra börnin sem fyrir þeim er haft.
Í bókinni Snerting, Jóga og slökun. Handbók fyrir leik- og grunnskólakennara segir að rannsóknir sýni að með því að nota snertingu markvisst og meðvitað í daglegu lífi í leikskóla hafði það jákvæð áhrif á líðan bæði barna og starfsfólks. Í nútíma þjóðfélagi þar sem hraði og streita er mikil er nauðsynlegt að staldra við og athuga hvort leita þurfi jafnvægis. Andstæða hraðans er ró og andstaða streitunnar er slökun og er mikilvægt að á milli þeirra ríki jafnvægi. Ef barn lærir að þekkja muninn á þessum andstæðum er líklegra að það geti fundið jafnvægi ef það lendir í erfiðum aðstæðum (Elín Jónasdóttir og Sigurlaug Einarsdóttir, 2003).
Með því að innleiða rósemd og umhyggju í formi jákvæðra samskipta, slökunar og markvissrar snertingar munum við uppskera rólegra og umhyggjusamlegra skólasamfélag sem leiðir af sér gleði og vellíðan fyrir alla. Skólasamfélag þar sem börn öðlast góða sjálfsmynd og samskiptahæfni sem gagnast þeim í nútíð og framtíð.

MARKMIÐ

Meginmarkmiðið er að innleiða vinnubrögð til að leita jafnvægis í hraða nútímans til að auka gleði og vellíðan í samskiptum. Leitast verður við að gefa börnunum tækifæri á að öðlast kærleika og vinsemd í samskiptum við hvort annað og læra þannig að setja sig í spor annarra. Í bókinni Leikur og leikuppeldi segir að lítið barn læri best í leik. Í umhverfi þar sem öryggi, góðvild og gleði ríkir njóta börn sín best og læra mest (Valborg Sigurðardóttir, 1991).

Þættir sem unnið verður með við innleiðingu eru:

Kyrrðarstundir
Í kyrrðarstundum, sem verða bæði úti og inni er markmiðið að innleiða æfingar og leiki sem kenna slökun, öndun og vinsamlega snertingu/nudd.

Rósemd
Í nútíma þjóðfélagi er hraði og streita mikil og nauðsynlegt að staldra við og leita jafnvægis. Andstæða hraðans er ró og andstaða streitunnar er slökun. Mikilvægt að þekkja muninn á andstæðunum til að finna jafnvægi í erfiðum aðstæðum. Unnið markvisst að því að lækka hávaðamengun, spila rólaga tónlist og skapa rólegt andrúmsloft.

Umhyggja
Umhyggjan er einn af hornsteinum leikskólastarfsins. Umhverfi sem einkennist af umhyggju fyrir einstaklingnum er þroskavænlegt. Með því að veita börnunum umhyggju verða þau betur í stakk búin að veita hana sjálf. Það stuðlar að góðri sjálfsmynd og virðingu fyrir sjálfum sér og öðrum. Kennir þeim að setja sig í spor annarra sem er grunnur samskiptahæfni okkar.

Slökun 
Unnið að því að róa huga og líkama með því kenna börnunum slökunarleiki sem leggja áherslu á að kenna slökun og spennu. Til þess að geta beitt slökun er nauðsynlegt að læra muninn á þessu tvennu.

Snerting 
Innleiða vinsamlega snertingu í daglegur starfi með það að markmiði að nýta hana í samskiptum og sem agastjórnunartæki. Unnið með nuddleiki ýmiskonar til að efla sjálfsmynd barnanna. Lögð verður rík áhersla á að snertingin er á forsendum barnanna.

Öndun 
Framkvæma með börnunum öndunaræfingar sem stuðla að einbeitingu, tilfinningalegu jafnvægi, skýrri hugsun, góðri meltingu o.s.frv.

MAT Á VERKEFNINU

Í matsaðferðum verður stuðst við leiðsagnarmat sem notað er til að meta framvindu á þróunarverkefninu. Þá er ekki metið aðeins einu sinni í lokin heldur nokkrum sinnum á meðan á framkvæmd stendur. Niðurstöðurnar verða notaðar jafnóðum til að meta framvindu verkefnisins og bæta það sem metið er. Framkvæmt verður sjálfsmat þar sem þátttakendur eru börn, kennarar og foreldrar. Matið felst í því að skiptast á upplýsingum á fundum, með viðtölum, gátlistum og framkvæmd viðhorfskannana á meðan á verkinu stendur.
Matsaðferðirnar verða í fjórum þáttum og tilheyra börnunum, kennurum og foreldrunum.
Framvindufundir þar sem kennarar skiptast á upplýsingum um framgang verkefnisins verða haldnir reglulega eða u.þ.b. á átta vikna fresti. Þá fundi sitja fulltrúar úr stýrihópnum og deildarstjórar af hverri deild.
Starfsþróunarviðtöl verða tekin við kennara þar sem þeir setja sér ákveðin persónuleg markmið. Tilgangur viðtalanna er að styðja við bakið á kennurum og fá þá til að virkja sterkar hliðar sínar og styrkja þær veiku.
Reglubundnir starfsmanna- og deildarfundir munu nýtast til skoðanaskipta um upplifanir kennara á verkefninu.
Viðhorfskannanir verða lagðar fyrir börn, kennara og foreldra í upphafi og um miðbik tímabilsins. Þar verður spurt um þekkingu á hugtökum og fyrirmælum tengd verkefninu, upplifun þeirra á verkefninu, hvort hópunum líki aðferðir þess og hvort það sé að virka. Einkum verður leitast við að fá fram á hvaða hátt daglegt líf í leikskólanum breyttist og hvort verkefnið hafði áhrif á samskiptin.
Skráningar og niðurstöður úr þáttunum þremur verða nýttir til leiðsagnarmats sem síðan er notað við gerð lokaskýrsla, þar sem niðurstöðum og árangri verkefnisins er lýst. Þar verður leitast við að lýsa hverju verkefnið skiptir fyrir alla í leikskólasamfélaginu og hvernig aðilar þess upplifðu það. Einnig hvaða áhrif breytingarnar sem urðu í kjölfarið á verkefninu höfðu áhrif á hegðun barnahópsins.